Skarbonka wykreślanka to drewniane pudełko z wygrawerowaną na froncie tabelką kwot. Wrzucasz pieniądze, skreślasz w tabelce odpowiednią kratkę i od razu widzisz, ile już masz, a ile zostało do celu. Po sklejeniu nie da się jej otworzyć bez zniszczenia, więc pieniądze zostają w środku, dopóki tabelka się nie zapełni.
Skąd się bierze motywacja
Zwykła skarbonka nie mówi, ile w niej jest. Po trzech miesiącach wrzucania trudno ocenić, czy to już połowa drogi, czy dopiero jedna piąta, a bez tej informacji łatwo odpuścić. W wykreślance postęp widać przy każdym spojrzeniu na półkę. Duży cel rozpada się też na kilkadziesiąt małych zadań i każde da się zrobić jeszcze w tym tygodniu.
Drugi powód to brak dostępu. Pieniądze na koncie są o jeden przelew od wydania, a te w skarbonce o jedno rozbicie. Trudno zdecydować się na rozbicie, gdy skarbonka stoi na półce, a tabelka jest zakreślona do połowy.
Wady, o których warto wiedzieć
Gotówka w skarbonce nie zarabia. Na koncie oszczędnościowym te same pieniądze przyniosłyby odsetki, a przy wysokiej inflacji ich siła nabywcza z czasem spada. Przy celu na rok, na przykład wakacjach, ta różnica jest niewielka. Przy celu na pięć lat ma już znaczenie. Jak rozplanować odkładanie na rok, liczymy w artykule jak uzbierać 5000 zł w rok.
Skarbonka nie nadaje się też na pieniądze, które mogą być potrzebne nagle. Jeśli zepsuje się pralka, nie chcesz rozbijać skarbonki z zapełnionymi trzema czwartymi tabelki. Na takie sytuacje lepsza jest osobna rezerwa na koncie.
Trzeba też mieć gotówkę. Jeśli płacisz wszędzie telefonem, ustal sobie dzień, w którym wypłacasz pieniądze z bankomatu i od razu wrzucasz je do środka.
Komu się przyda
Najwięcej zyskają osoby, którym pieniądze „rozchodzą się” z konta bez wyraźnego powodu. Jeśli pod koniec miesiąca zostaje ci zwykle kilkaset złotych, a i tak nie potrafisz ich odłożyć, fizyczne odkładanie gotówki porządkuje sprawę.
Sprawdza się też przy wspólnych celach. Para, która zbiera na wyjazd, widzi w tabelce wkład obojga (więcej w poradniku jak oszczędzać we dwoje). Dzieci uczą się na niej, że pieniądze przybywają powoli. Dla nich jest świnka na grosiki z celem 50 zł i tabelką z kwotami 10, 20 i 50 groszy.
Przy dużych celach, takich jak wkład własny na mieszkanie, skarbonka nie zastąpi konta. Może natomiast stać obok jako część planu, na przykład na kwotę, którą odkładasz z dodatkowych zleceń.
Jakie są rodzaje
Nasze skarbonki wykreślanki mają trzy kształty. Kwadrat ma wymiary 19 × 19 × 10 cm i jest najgłębszy. Prostokąt ma 21 × 16 × 6 cm, a świnka 21,5 × 18 × 7,7 cm. Wersje z celem 5000 zł mają do wyboru kilka napisów, na przykład „Wyzwanie oszczędzanie” albo „Chcę nazbierać”. Są z kolorowej płyty HDF albo z naturalnej sklejki, obie o grubości 3 mm. Czym te materiały się różnią, wyjaśniamy w tekście HDF czy sklejka. Przychodzą jako zestaw do złożenia, a klej jest w pudełku.
